ไข้หวัดใหญ่คืออะไร

ไข้หวัดใหญ่ (Influenza) คือโรคติดต่อทางเดินหายใจเฉียบพลัน ที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสอินฟลูเอนซา (Influenza virus) อาการของไข้หวัดใหญ่มักรุนแรงกว่าไข้หวัดธรรมดา และอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว

โดยมีลักษณะอาการหลักๆ คือ

1. ไข้สูง อุณหภูมิร่างกายสูงกว่า 38.5 องศาเซลเซียส
2. มีอาการปวดศีรษะรุนแรง ปวดกล้ามเนื้อ และอ่อนเพลีย
3. มีอาการระบบทางเดินหายใจ เช่น ไอ เจ็บคอ น้ำมูกไหล
4. อาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องผูก

สายพันธุ์ต่างๆ

โดยไข้หวัดใหญ่เป็นโรคติดต่อทางเดินหายใจที่มีสาเหตุมาจากเชื้อไวรัสอินฟลูเอนซา ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นหลายสายพันธุ์ย่อย ดังนี้

1. ไวรัสอินฟลูเอนซา สายพันธุ์ A (Influenza A Virus)

เป็นสายพันธุ์หลักที่ก่อให้เกิดการระบาดใหญ่ในมนุษย์ ซึ่งอาจเกิดจากการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสหรือการสลับพันธุกรรมระหว่างเชื้อไวรัสที่ติดต่อจากสัตว์สู่มนุษย์ โดยสายพันธุ์ย่อยที่สำคัญ เช่น A (H1N1), A (H3N2), A (H5N1), A (H7N9) เป็นต้น

2. ไวรัสอินฟลูเอนซา สายพันธุ์ B (Influenza B Virus)

ทำให้เกิดการระบาดเฉพาะในมนุษย์เท่านั้น แต่ไม่รุนแรงเท่าสายพันธุ์ A มักก่อให้เกิดไข้หวัดใหญ่ระบาดเฉพาะกลุ่มเล็กๆ จึงไม่ส่งผลระดับโลก โดยสายพันธุ์ย่อยที่สำคัญ เช่น B/Yamagata และ B/Victoria

3. ไวรัสอินฟลูเอนซา สายพันธุ์ C (Influenza C Virus)  

เป็นสายพันธุ์ที่พบได้น้อยและไม่รุนแรงนัก มักก่อให้เกิดอาการคล้ายไข้หวัดธรรมดา เป็นต้น

4. ไวรัสอินฟลูเอนซา สายพันธุ์ D (Influenza D Virus)

เป็นสายพันธุ์ที่ค้นพบใหม่ในปี ค.ศ. 2011 ซึ่งมีการระบาดในสัตว์เคี้ยวเอื้อง แต่ยังไม่พบว่าสามารถติดต่อสู่มนุษย์ได้

เชื้อไวรัสอินฟลูเอนซาเหล่านี้มีความสามารถในการกลายพันธุ์อย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง จึงเป็นเหตุให้เกิดการระบาดใหม่ในแต่ละปี การศึกษาสายพันธุ์ของเชื้อไวรัสเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาวัคซีนไข้หวัดใหญ่ให้มีประสิทธิภาพ

วัคซีนไข้หวัดใหญ่และวิธีป้องกันด้วยตัวเอง

วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ถือเป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยองค์การอนามัยโลกจะคัดเลือกสายพันธุ์ของเชื้อไวรัสที่คาดว่าจะแพร่ระบาดในฤดูกาลนั้นๆ นำมาผลิตเป็นวัคซีน เมื่อฉีดวัคซีนแล้ว ร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นเพื่อต่อต้านเชื้อไวรัสเหล่านั้น อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพอาจไม่สมบูรณ์แบบ 100% ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ

สำหรับผู้ที่ไม่ต้องการฉีดวัคซีน ก็ยังมีวิธีป้องกันไข้หวัดใหญ่ด้วยตนเองได้ ดังนี้

1. รักษาสุขอนามัยส่วนบุคคล ล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการสัมผัสจมูก ปาก ตา เมื่อมือสกปรก
2. รักษาระยะห่างทางสังคม หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย งดเว้นการอยู่ในพื้นที่แออัด ใช้หน้ากากอนามัย
3. เสริมสร้างสุขภาพ พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงบุหรี่และควันพิษ

แม้ว่าวิธีเหล่านี้จะช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ แต่ก็ไม่ได้ให้การป้องกันที่สมบูรณ์แบบเหมือนการฉีดวัคซีน เพราะการฉีดวัคซีนยังคงเป็นทางเลือกที่ได้ผลดีที่สุด

Tags: ไข้หวัดใหญ่